帝高阳之苗裔兮,朕皇考曰伯庸;摄提贞于孟陬兮,惟庚寅吾以降;皇览揆余于初度兮,肇锡余以嘉名;名余曰正则兮,字余曰灵均;纷吾既有此内美兮,又重之以修能;扈江离与辟芷兮,纫秋兰以为佩;汩余若将不及兮,恐年岁之不吾与;朝搴阰之木兰兮,夕揽洲之宿莽;日月忽其不淹兮,春与秋其代序;惟草木之零落兮,恐美人之迟暮;不抚壮而弃秽兮,何不改乎此度?
乘骐骥以驰骋兮,来吾导夫先路。
昔三后之纯粹兮,固众芳之所在;杂申椒与菌桂兮,岂维纫夫蕙芷;彼尧舜之耿介兮,既遵道而得路;何桀纣之猖披兮,夫唯捷径以窘;惟夫党人之偷乐兮,路幽昧以险隘;岂余身之惮殃兮,恐皇舆之败绩;忽奔走以先后兮,及前王之踵武;荃不察余之中情兮,反信馋而齌[1]怒;余固知謇謇之为患兮,忍而不能舍也;指九天以为正兮,夫唯灵修之故也;初既与余成言兮,后悔遁而有他;余既不难夫离别兮,伤灵修之数化。
余既兹兰之九畹兮,又树蕙之百亩;畦留夷与揭车兮,杂度蘅与方芷;冀枝叶之峻茂兮,愿竢[2]时乎吾将刈;虽萎绝其亦何伤兮,哀众芳之芜秽;众皆竞进以贪婪兮,凭不厌乎求索;羌内恕己以量人兮,各兴心而嫉妒;忽驰骛以追逐兮,非余心之所急;老冉冉其将至兮,恐修名之不立;朝饮木兰之坠露兮,夕餐秋菊之落英;苟余情其信姱[3]以练要兮,长顑[4]颔亦何伤;揽木根以结芷兮,贯薜荔之落蕊;矫菌桂以纫蕙兮,索胡绳之纚纚[5];謇吾法夫前修兮,非世俗之所服;虽不周于今之人兮,愿依彭咸之遗则!
长太息以掩涕兮,哀民生之多艰;余虽好修姱以鞿[6]羁兮,謇朝谇而夕替;既替余以蕙纕兮,又申之以揽芷;亦余心之所善兮,虽九死其尤未悔;众女疾余之蛾眉兮,谣诼谓余以善淫;固时俗之工巧兮,偭规矩而改错;背绳墨以追曲兮,竞周容以为度;忳[7]郁邑余挓[8]傺兮,吾独穷困乎此时也;宁溘死以流亡兮,余不忍为此态;鸷鸟之不群兮,自前世而固然;何方圜之能周兮,夫孰异道而相安;屈心而抑志兮,忍尤而攘诟;伏清白以死直兮,固前圣之所厚。
悔相道之不察兮,延伫乎吾将反;回朕车以复路兮,及行迷之未远;步余马于兰皋兮,驰椒丘且焉止息;进不入以离尤兮,退将复修吾初服;制芰荷以为衣兮,集芙蓉以为裳;不吾知其亦已兮,苟余情其信芳;高余冠之岌岌兮,长余佩之陆离;芳与泽其杂糅兮,唯昭质其犹未亏;忽反顾以游目兮,将往观乎四荒;佩缤纷其繁饰兮,芳菲菲其弥章;民生各有所乐兮,余独好修以为常;虽体解吾犹未变兮,岂余心之可惩。
女媭[9]之婵媛兮,申申其詈予。
曰:“鮌婞[10]直以亡身兮,终然殀乎羽之野;汝何博謇[11]而好修兮,纷独有此姱节;薋菉葹[12]以盈室兮,判独离而不服;众不可户说兮,孰云察余之中情;世并举而好朋兮,夫何茕独而不予听。
”依前圣以节中兮,喟凭心而历兹;济沅湘以南征兮,就重华而陈词:“启九辩与九歌兮,夏康娱以自纵;不顾难[13]以图后兮,五子用乎家巷;羿淫游以佚畋兮,又好射夫封狐;固乱流其鲜终兮,浞又贪夫厥家;浇身被服强圉兮,纵欲而不忍;日康娱而自忘兮,厥首用夫颠陨;夏桀之常违兮,乃遂焉而逢殃;后辛之菹醢兮,殷宗用之不长;汤禹俨而祗敬兮,周论道而莫差;举贤才而授能兮,循绳墨而不颇;皇天无私阿兮,揽民德焉错辅;夫维圣哲以茂行兮,苟得用此下土;瞻前而顾后兮,相观民之计极;夫孰非义而可用兮,孰非善而可服;阽余身而危死兮,揽余初其犹未悔;不量凿而正枘兮,固前修以菹醢。
”曾歔欷余郁邑兮,哀朕时之不当;揽茹蕙以掩涕兮,霑余襟之浪浪。
跪敷衽以陈词兮,耿吾既得中正;驷玉虬以乘鹥[14]兮,溘埃风余上征;朝发轫于苍梧兮,夕余至乎县圃;欲少留此灵琐兮,日忽忽其将暮;吾令羲和弭节兮,望崦嵫而匆迫;路曼曼其修远兮,吾将上下而求索;饮余马于咸池兮,总余辔乎扶桑;折若木以拂日兮,聊逍遥以相羊;前望舒使先驱兮,后飞廉使奔属;鸾皇为余先戒兮,雷师告余以未具;吾令凤鸟飞腾夕,继之以日夜;飘风屯其相离兮,帅云霓而来御;纷总总其离合兮,斑陆离其上下;吾令帝阍开关兮,倚阊阖而望予;时暧暧其将罢兮,结幽兰而延伫;世溷浊而不分兮,好蔽美而嫉妒。
朝吾将济于白水兮,登阆风而緤[15]马;忽反顾以流涕兮,哀高丘之无女;溘吾游此春宫兮,折琼枝以继佩;及荣华之未落兮,相下女之可诒;吾令丰隆乘云兮,求宓[16]妃之所在;解佩纕以结言兮,吾令蹇修以为理;纷总总其离合兮,忽纬繣[17]其难迁;夕归次于穷石兮,朝濯发乎洧盘;保厥美以骄傲兮,日康娱以淫游;虽信美而无礼兮,来违弃而改求;览相观于四极兮,周流乎天余乃下;望瑶台之偃蹇兮,见有娀之佚女;吾令鸩为媒兮,鸩告余以不好;雄鸠之鸣逝兮,余犹恶其佻巧;心犹豫而狐疑兮,欲自适而不可;凤皇既受诒兮,恐高辛之先我;欲远集而无所适兮,聊浮游以逍遥;及少康之未家兮,留有虞之二姚;理弱而媒拙兮,恐导言之不固;世溷浊而嫉贤兮,好蔽美而称恶;闺中既已邃远兮,哲王又不寤;怀朕情而不发兮,余焉能忍此终古。
索藑[18]茅以筳篿[19]兮,命灵氛为余占之;曰:两美其必合兮,孰信修而慕之;思九州之博大兮,岂惟是其有女?
曰:勉远逝而无狐疑兮,孰求美而释女[20]?
何所独无芳草兮,尔何怀乎故宇;世幽昧以昡曜兮,孰云察余之善恶;民好恶其不同兮,惟此党人其独异;户服艾以盈要[21]兮,谓幽兰其不可佩;览察草木其犹未得兮,岂珵美之能当?
苏粪壤以充帏兮,谓申椒其不芳。
欲从灵氛之吉占兮,心犹豫而狐疑;巫咸将夕降兮,怀椒糈而要[22]之;百神翳其备降兮,九疑缤其并迎[23];皇剡剡其扬灵兮,告余以吉故;曰:勉升降以上下兮,求榘镬之所同;汤禹严而求合兮,挚咎繇而能调;苟中情其好[24]修兮,又何必用夫行媒;说[25]操筑于傅岩兮,武丁用而不疑;吕望之鼓刀兮,遭周文而得举;宁戚之讴歌兮,齐桓闻以该辅;及年岁之未晏兮,时亦犹其未央;恐鹈鴂[26]之先鸣兮,使夫百草为之不芳;何琼佩之偃蹇兮,众薆[27]然而蔽之;惟此党人之不谅兮,恐嫉妒而折之;时缤纷其变易兮,又何可以淹留;兰芷变而不芳兮,荃蕙化而为茅;何昔日之芳草兮,今直为此萧艾也;岂其有他故兮,莫好修之害也;余既以兰为可侍兮,羌无实而容长;委厥美以从俗兮,苟得列乎众芳;椒专佞以慢韬兮,樧[28]又欲充夫佩帏;既干[29]进而务入兮,又何芳之能祗;固时俗之流从兮,又孰能无变化;览椒兰其若兹兮,又况揭车与江离;惟兹佩之可贵兮,委厥美而历兹;芳菲菲而难亏兮,芬至今犹未沫;和调度以自娱兮,聊浮游而求女;及余饰之方壮兮,周流观乎上下。
灵芬既告余以吉占兮,历吉日乎吾将行;折琼枝以为羞兮,精琼爢[30]以为粻[31];为余驾飞龙兮,杂瑶象以为车;何离心之可同兮,吾将远逝以自疏;邅[32]吾道夫昆仑兮,路修远以周流;扬云霓之晻蔼兮,鸣玉鸾之啾啾;朝发轫于天津兮,夕余至乎西极;凤皇翼其承旗兮,高翱翔之翼翼;乎吾行此流沙兮,遵赤水而容与;麾蛟龙使梁津兮,诏西皇使涉予;路修远以多艰兮,腾众车使径待[33];路不周以左转兮,指西海以为期;屯余车其千乘兮,齐玉轪[34]而并驰;驾八龙之蜿蜿兮,载云旗之委蛇[35];抑志而弭节兮,神高驰之邈邈[36];奏九歌而舞韶兮,聊假日以媮[37]乐;陟升皇之赫戏兮,忽临睨夫旧乡;仆夫悲余马怀兮,蜷局顾而不行。
乱曰:已矣哉,国无人莫我知兮,又何怀乎故都;既莫足为美政兮,吾将从彭咸之所居。

帝高陽之苗裔兮,朕皇考曰伯庸;攝提貞於孟陬兮,惟庚寅吾以降;皇覽揆余於初度兮,肇錫余以嘉名;名余曰正則兮,字余曰靈均;紛吾既有此內美兮,又重之以修能;扈江離與辟芷兮,紉秋蘭以為佩;汩余若將不及兮,恐年歲之不吾與;朝搴阰之木蘭兮,夕攬洲之宿莽;日月忽其不淹兮,春與秋其代序;惟草木之零落兮,恐美人之遲暮;不撫壯而棄穢兮,何不改乎此度?
乘騏驥以馳騁兮,來吾導夫先路。
昔三後之純粹兮,固眾芳之所在;雜申椒與菌桂兮,豈維紉夫蕙芷;彼堯舜之耿介兮,既遵道而得路;何桀紂之猖披兮,夫唯捷徑以窘;惟夫黨人之偷樂兮,路幽昧以險隘;豈余身之憚殃兮,恐皇輿之敗績;忽奔走以先後兮,及前王之踵武;荃不察余之中情兮,反信饞而齌[1]怒;余固知謇謇之為患兮,忍而不能舍也;指九天以為正兮,夫唯靈修之故也;初既與余成言兮,後悔遁而有他;余既不難夫離別兮,傷靈修之數化。
余既茲蘭之九畹兮,又樹蕙之百畝;畦留夷與揭車兮,雜度蘅與方芷;冀枝葉之峻茂兮,願竢[2]時乎吾將刈;雖萎絕其亦何傷兮,哀眾芳之蕪穢;眾皆競進以貪婪兮,憑不厭乎求索;羌內恕己以量人兮,各興心而嫉妒;忽馳騖以追逐兮,非余心之所急;老冉冉其將至兮,恐修名之不立;朝飲木蘭之墜露兮,夕餐秋菊之落英;茍余情其信姱[3]以練要兮,長顑[4]頷亦何傷;攬木根以結芷兮,貫薜荔之落蕊;矯菌桂以紉蕙兮,索胡繩之纚纚[5];謇吾法夫前修兮,非世俗之所服;雖不周於今之人兮,願依彭鹹之遺則!
長太息以掩涕兮,哀民生之多艱;余雖好修姱以鞿[6]羈兮,謇朝誶而夕替;既替余以蕙纕兮,又申之以攬芷;亦余心之所善兮,雖九死其尤未悔;眾女疾余之蛾眉兮,謠諑謂余以善淫;固時俗之工巧兮,偭規矩而改錯;背繩墨以追曲兮,競周容以為度;忳[7]郁邑余挓[8]傺兮,吾獨窮困乎此時也;寧溘死以流亡兮,余不忍為此態;鷙鳥之不群兮,自前世而固然;何方圜之能周兮,夫孰異道而相安;屈心而抑誌兮,忍尤而攘詬;伏清白以死直兮,固前聖之所厚。
悔相道之不察兮,延佇乎吾將反;回朕車以復路兮,及行迷之未遠;步余馬於蘭臯兮,馳椒丘且焉止息;進不入以離尤兮,退將復修吾初服;制芰荷以為衣兮,集芙蓉以為裳;不吾知其亦已兮,茍余情其信芳;高余冠之岌岌兮,長余佩之陸離;芳與澤其雜糅兮,唯昭質其猶未虧;忽反顧以遊目兮,將往觀乎四荒;佩繽紛其繁飾兮,芳菲菲其彌章;民生各有所樂兮,余獨好修以為常;雖體解吾猶未變兮,豈余心之可懲。
女媭[9]之嬋媛兮,申申其詈予。
曰:“鮌婞[10]直以亡身兮,終然殀乎羽之野;汝何博謇[11]而好修兮,紛獨有此姱節;薋菉葹[12]以盈室兮,判獨離而不服;眾不可戶說兮,孰雲察余之中情;世並舉而好朋兮,夫何煢獨而不予聽。
”依前聖以節中兮,喟憑心而歷茲;濟沅湘以南征兮,就重華而陳詞:“啟九辯與九歌兮,夏康娛以自縱;不顧難[13]以圖後兮,五子用乎家巷;羿淫遊以佚畋兮,又好射夫封狐;固亂流其鮮終兮,浞又貪夫厥家;澆身被服強圉兮,縱欲而不忍;日康娛而自忘兮,厥首用夫顛隕;夏桀之常違兮,乃遂焉而逢殃;後辛之菹醢兮,殷宗用之不長;湯禹儼而祗敬兮,周論道而莫差;舉賢才而授能兮,循繩墨而不頗;皇天無私阿兮,攬民德焉錯輔;夫維聖哲以茂行兮,茍得用此下土;瞻前而顧後兮,相觀民之計極;夫孰非義而可用兮,孰非善而可服;阽余身而危死兮,攬余初其猶未悔;不量鑿而正枘兮,固前修以菹醢。
”曾歔欷余郁邑兮,哀朕時之不當;攬茹蕙以掩涕兮,霑余襟之浪浪。
跪敷衽以陳詞兮,耿吾既得中正;駟玉虬以乘鹥[14]兮,溘埃風余上征;朝發軔於蒼梧兮,夕余至乎縣圃;欲少留此靈瑣兮,日忽忽其將暮;吾令羲和弭節兮,望崦嵫而匆迫;路曼曼其修遠兮,吾將上下而求索;飲余馬於鹹池兮,總余轡乎扶桑;折若木以拂日兮,聊逍遙以相羊;前望舒使先驅兮,後飛廉使奔屬;鸞皇為余先戒兮,雷師告余以未具;吾令鳳鳥飛騰夕,繼之以日夜;飄風屯其相離兮,帥雲霓而來禦;紛總總其離合兮,斑陸離其上下;吾令帝閽開關兮,倚閶闔而望予;時曖曖其將罷兮,結幽蘭而延佇;世混濁而不分兮,好蔽美而嫉妒。
朝吾將濟於白水兮,登閬風而緤[15]馬;忽反顧以流涕兮,哀高丘之無女;溘吾遊此春宮兮,折瓊枝以繼佩;及榮華之未落兮,相下女之可詒;吾令豐隆乘雲兮,求宓[16]妃之所在;解佩纕以結言兮,吾令蹇修以為理;紛總總其離合兮,忽緯繣[17]其難遷;夕歸次於窮石兮,朝濯發乎洧盤;保厥美以驕傲兮,日康娛以淫遊;雖信美而無禮兮,來違棄而改求;覽相觀於四極兮,周流乎天余乃下;望瑤臺之偃蹇兮,見有娀之佚女;吾令鴆為媒兮,鴆告余以不好;雄鳩之鳴逝兮,余猶惡其佻巧;心猶豫而狐疑兮,欲自適而不可;鳳皇既受詒兮,恐高辛之先我;欲遠集而無所適兮,聊浮遊以逍遙;及少康之未家兮,留有虞之二姚;理弱而媒拙兮,恐導言之不固;世混濁而嫉賢兮,好蔽美而稱惡;閨中既已邃遠兮,哲王又不寤;懷朕情而不發兮,余焉能忍此終古。
索藑[18]茅以筳篿[19]兮,命靈氛為余占之;曰:兩美其必合兮,孰信修而慕之;思九州之博大兮,豈惟是其有女?
曰:勉遠逝而無狐疑兮,孰求美而釋女[20]?
何所獨無芳草兮,爾何懷乎故宇;世幽昧以昡曜兮,孰雲察余之善惡;民好惡其不同兮,惟此黨人其獨異;戶服艾以盈要[21]兮,謂幽蘭其不可佩;覽察草木其猶未得兮,豈珵美之能當?
蘇糞壤以充幃兮,謂申椒其不芳。
欲從靈氛之吉占兮,心猶豫而狐疑;巫鹹將夕降兮,懷椒糈而要[22]之;百神翳其備降兮,九疑繽其並迎[23];皇剡剡其揚靈兮,告余以吉故;曰:勉升降以上下兮,求榘鑊之所同;湯禹嚴而求合兮,摯咎繇而能調;茍中情其好[24]修兮,又何必用夫行媒;說[25]操築於傅巖兮,武丁用而不疑;呂望之鼓刀兮,遭周文而得舉;寧戚之謳歌兮,齊桓聞以該輔;及年歲之未晏兮,時亦猶其未央;恐鵜鴂[26]之先鳴兮,使夫百草為之不芳;何瓊佩之偃蹇兮,眾薆[27]然而蔽之;惟此黨人之不諒兮,恐嫉妒而折之;時繽紛其變易兮,又何可以淹留;蘭芷變而不芳兮,荃蕙化而為茅;何昔日之芳草兮,今直為此蕭艾也;豈其有他故兮,莫好修之害也;余既以蘭為可侍兮,羌無實而容長;委厥美以從俗兮,茍得列乎眾芳;椒專佞以慢韜兮,樧[28]又欲充夫佩幃;既幹[29]進而務入兮,又何芳之能祗;固時俗之流從兮,又孰能無變化;覽椒蘭其若茲兮,又況揭車與江離;惟茲佩之可貴兮,委厥美而歷茲;芳菲菲而難虧兮,芬至今猶未沫;和調度以自娛兮,聊浮遊而求女;及余飾之方壯兮,周流觀乎上下。
靈芬既告余以吉占兮,歷吉日乎吾將行;折瓊枝以為羞兮,精瓊爢[30]以為粻[31];為余駕飛龍兮,雜瑤象以為車;何離心之可同兮,吾將遠逝以自疏;邅[32]吾道夫昆侖兮,路修遠以周流;揚雲霓之晻藹兮,鳴玉鸞之啾啾;朝發軔於天津兮,夕余至乎西極;鳳皇翼其承旗兮,高翺翔之翼翼;乎吾行此流沙兮,遵赤水而容與;麾蛟龍使梁津兮,詔西皇使涉予;路修遠以多艱兮,騰眾車使徑待[33];路不周以左轉兮,指西海以為期;屯余車其千乘兮,齊玉轪[34]而並馳;駕八龍之蜿蜿兮,載雲旗之委蛇[35];抑誌而弭節兮,神高馳之邈邈[36];奏九歌而舞韶兮,聊假日以媮[37]樂;陟升皇之赫戲兮,忽臨睨夫舊鄉;仆夫悲余馬懷兮,蜷局顧而不行。
亂曰:已矣哉,國無人莫我知兮,又何懷乎故都;既莫足為美政兮,吾將從彭鹹之所居。

dì gāo yáng zhī miáo yì xī , zhèn huáng kǎo yuē bó yōng shè tí zhēn yú mèng zōu xī , wéi gēng yín wú yǐ jiàng huáng lǎn kuí yú yú chū dù xī , zhào xī yú yǐ jiā míng míng yú yuē zhèng zé xī , zì yú yuē líng jūn fēn wú jì yǒu cǐ nèi měi xī , yòu zhòng zhī yǐ xiū néng hù jiāng lí yǔ bì zhǐ xī , rèn qiū lán yǐ wéi pèi gǔ yú ruò jiāng bù jí xī , kǒng nián suì zhī bù wú yǔ zhāo qiān pí zhī mù lán xī , xī lǎn zhōu zhī sù mǎng rì yuè hū qí bù yān xī , chūn yǔ qiū qí dài xù wéi cǎo mù zhī líng luò xī , kǒng měi rén zhī chí mù bù fǔ zhuàng ér qì huì xī , hé bù gǎi hū cǐ dù ?
chéng qí jì yǐ chí chěng xī , lái wú dǎo fū xiān lù 。
xī sān hòu zhī chún cuì xī , gù zhòng fāng zhī suǒ zài zá shēn jiāo yǔ jūn guì xī , qǐ wéi rèn fū huì zhǐ bǐ yáo shùn zhī gěng jiè xī , jì zūn dào ér dé lù hé jié zhòu zhī chāng pī xī , fū wéi jié jìng yǐ jiǒng wéi fū dǎng rén zhī tōu lè xī , lù yōu mèi yǐ xiǎn ài qǐ yú shēn zhī dàn yāng xī , kǒng huáng yú zhī bài jì hū bēn zǒu yǐ xiān hòu xī , jí qián wáng zhī zhǒng wǔ quán bù chá yú zhī zhōng qíng xī , fǎn xìn chán ér jì [1] nù yú gù zhī jiǎn jiǎn zhī wéi huàn xī , rěn ér bù néng shè yě zhǐ jiǔ tiān yǐ wéi zhèng xī , fū wéi líng xiū zhī gù yě chū jì yǔ yú chéng yán xī , hòu huǐ dùn ér yǒu tā yú jì bù nán fū lí bié xī , shāng líng xiū zhī shù huà 。
yú jì zī lán zhī jiǔ wǎn xī , yòu shù huì zhī bǎi mǔ qí liú yí yǔ jiē chē xī , zá dù héng yǔ fāng zhǐ jì zhī yè zhī jùn mào xī , yuàn sì [2] shí hū wú jiāng yì suī wěi jué qí yì hé shāng xī , āi zhòng fāng zhī wú huì zhòng jiē jìng jìn yǐ tān lán xī , píng bù yàn hū qiú suǒ qiāng nèi shù jǐ yǐ liáng rén xī , gè xīng xīn ér jī dù hū chí wù yǐ zhuī zhú xī , fēi yú xīn zhī suǒ jí lǎo rǎn rǎn qí jiāng zhì xī , kǒng xiū míng zhī bù lì zhāo yǐn mù lán zhī zhuì lù xī , xī cān qiū jú zhī luò yīng gǒu yú qíng qí xìn kuā [3] yǐ liàn yào xī , cháng kǎn [4] hàn yì hé shāng lǎn mù gēn yǐ jié zhǐ xī , guàn bì lì zhī luò ruǐ jiǎo jūn guì yǐ rèn huì xī , suǒ hú shéng zhī lí lí [5] jiǎn wú fǎ fū qián xiū xī , fēi shì sú zhī suǒ fú suī bù zhōu yú jīn zhī rén xī , yuàn yī péng xián zhī yí zé !
cháng tài xī yǐ yǎn tì xī , āi mín shēng zhī duō jiān yú suī hǎo xiū kuā yǐ jī [6] jī xī , jiǎn zhāo suì ér xī tì jì tì yú yǐ huì xiāng xī , yòu shēn zhī yǐ lǎn zhǐ yì yú xīn zhī suǒ shàn xī , suī jiǔ sǐ qí yóu wèi huǐ zhòng nǚ jí yú zhī é méi xī , yáo zhuó wèi yú yǐ shàn yín gù shí sú zhī gōng qiǎo xī , miǎn guī jǔ ér gǎi cuò bèi shéng mò yǐ zhuī qū xī , jìng zhōu róng yǐ wéi dù tún [7] yù yì yú zhā [8] chì xī , wú dú qióng kùn hū cǐ shí yě níng kè sǐ yǐ liú wáng xī , yú bù rěn wéi cǐ tài zhì niǎo zhī bù qún xī , zì qián shì ér gù rán hé fāng huán zhī néng zhōu xī , fū shú yì dào ér xiāng ān qū xīn ér yì zhì xī , rěn yóu ér rǎng gòu fú qīng bái yǐ sǐ zhí xī , gù qián shèng zhī suǒ hòu 。
huǐ xiāng dào zhī bù chá xī , yán zhù hū wú jiāng fǎn huí zhèn chē yǐ fù lù xī , jí xíng mí zhī wèi yuǎn bù yú mǎ yú lán gāo xī , chí jiāo qiū qiě yān zhǐ xī jìn bù rù yǐ lí yóu xī , tuì jiāng fù xiū wú chū fú zhì jì hé yǐ wéi yī xī , jí fú róng yǐ wéi cháng bù wú zhī qí yì yǐ xī , gǒu yú qíng qí xìn fāng gāo yú guān zhī jí jí xī , cháng yú pèi zhī lù lí fāng yǔ zé qí zá róu xī , wéi zhāo zhì qí yóu wèi kuī hū fǎn gù yǐ yóu mù xī , jiāng wǎng guān hū sì huāng pèi bīn fēn qí fán shì xī , fāng fēi fēi qí mí zhāng mín shēng gè yǒu suǒ lè xī , yú dú hǎo xiū yǐ wéi cháng suī tǐ jiě wú yóu wèi biàn xī , qǐ yú xīn zhī kě chěng 。
nǚ xū [9] zhī chán yuàn xī , shēn shēn qí lì yú 。
yuē : gǔn xìng [10] zhí yǐ wáng shēn xī , zhōng rán yāo hū yǔ zhī yě rǔ hé bó jiǎn [11] ér hǎo xiū xī , fēn dú yǒu cǐ kuā jié cí lù shī [12] yǐ yíng shì xī , pàn dú lí ér bù fú zhòng bù kě hù shuō xī , shú yún chá yú zhī zhōng qíng shì bìng jǔ ér hǎo péng xī , fū hé qióng dú ér bù yú tīng 。
yī qián shèng yǐ jié zhōng xī , kuì píng xīn ér lì zī jì yuán xiāng yǐ nán zhēng xī , jiù zhòng huá ér chén cí : qǐ jiǔ biàn yǔ jiǔ gē xī , xià kāng yú yǐ zì zòng bù gù nán [13] yǐ tú hòu xī , wǔ zǐ yòng hū jiā xiàng yì yín yóu yǐ yì tián xī , yòu hǎo shè fū fēng hú gù luàn liú qí xiān zhōng xī , zhuó yòu tān fū jué jiā jiāo shēn bèi fú qiáng yǔ xī , zòng yù ér bù rěn rì kāng yú ér zì wàng xī , jué shǒu yòng fū diān yǔn xià jié zhī cháng wéi xī , nǎi suì yān ér féng yāng hòu xīn zhī zū hǎi xī , yīn zōng yòng zhī bù cháng tāng yǔ yǎn ér zhī jìng xī , zhōu lùn dào ér mò chà jǔ xián cái ér shòu néng xī , xún shéng mò ér bù pō huáng tiān wú sī ā xī , lǎn mín dé yān cuò fǔ fū wéi shèng zhé yǐ mào xíng xī , gǒu dé yòng cǐ xià tǔ zhān qián ér gù hòu xī , xiāng guān mín zhī jì jí fū shú fēi yì ér kě yòng xī , shú fēi shàn ér kě fú diàn yú shēn ér wēi sǐ xī , lǎn yú chū qí yóu wèi huǐ bù liáng záo ér zhèng ruì xī , gù qián xiū yǐ zū hǎi 。
zēng xū xī yú yù yì xī , āi zhèn shí zhī bù dāng lǎn rú huì yǐ yǎn tì xī , zhān yú jīn zhī làng làng 。
guì fū rèn yǐ chén cí xī , gěng wú jì dé zhōng zhèng sì yù qiú yǐ chéng yī [14] xī , kè āi fēng yú shàng zhēng zhāo fā rèn yú cāng wú xī , xī yú zhì hū xiàn pǔ yù shǎo liú cǐ líng suǒ xī , rì hū hū qí jiāng mù wú líng xī hé mǐ jié xī , wàng yān zī ér cōng pò lù màn màn qí xiū yuǎn xī , wú jiāng shàng xià ér qiú suǒ yǐn yú mǎ yú xián chí xī , zǒng yú pèi hū fú sāng zhē ruò mù yǐ fú rì xī , liáo xiāo yáo yǐ xiāng yáng qián wàng shū shǐ xiān qū xī , hòu fēi lián shǐ bēn shǔ luán huáng wéi yú xiān jiè xī , léi shī gào yú yǐ wèi jù wú líng fèng niǎo fēi téng xī , jì zhī yǐ rì yè piāo fēng tún qí xiāng lí xī , shuài yún ní ér lái yù fēn zǒng zǒng qí lí hé xī , bān lù lí qí shàng xià wú líng dì hūn kāi guān xī , yǐ chāng hé ér wàng yú shí ài ài qí jiāng bà xī , jié yōu lán ér yán zhù shì hùn zhuó ér bù fēn xī , hǎo bì měi ér jī dù 。
zhāo wú jiāng jì yú bái shuǐ xī , dēng làng fēng ér xiè [15] mǎ hū fǎn gù yǐ liú tì xī , āi gāo qiū zhī wú nǚ kè wú yóu cǐ chūn gōng xī , zhē qióng zhī yǐ jì pèi jí róng huá zhī wèi luò xī , xiāng xià nǚ zhī kě yí wú líng fēng lóng chéng yún xī , qiú mì [16] fēi zhī suǒ zài jiě pèi xiāng yǐ jié yán xī , wú líng jiǎn xiū yǐ wéi lǐ fēn zǒng zǒng qí lí hé xī , hū wěi huà [17] qí nán qiān xī guī cì yú qióng shí xī , zhāo zhuó fā hū wěi pán bǎo jué měi yǐ jiāo ào xī , rì kāng yú yǐ yín yóu suī xìn měi ér wú lǐ xī , lái wéi qì ér gǎi qiú lǎn xiāng guān yú sì jí xī , zhōu liú hū tiān yú nǎi xià wàng yáo tái zhī yǎn jiǎn xī , jiàn yǒu sōng zhī yì nǚ wú líng zhèn wéi méi xī , zhèn gào yú yǐ bù hǎo xióng jiū zhī míng shì xī , yú yóu è qí tiāo qiǎo xīn yóu yù ér hú yí xī , yù zì shì ér bù kě fèng huáng jì shòu yí xī , kǒng gāo xīn zhī xiān wǒ yù yuǎn jí ér wú suǒ shì xī , liáo fú yóu yǐ xiāo yáo jí shǎo kāng zhī wèi jiā xī , liú yǒu yú zhī èr yáo lǐ ruò ér méi zhuō xī , kǒng dǎo yán zhī bù gù shì hùn zhuó ér jī xián xī , hǎo bì měi ér chēng è guī zhōng jì yǐ suì yuǎn xī , zhé wáng yòu bù wù huái zhèn qíng ér bù fā xī , yú yān néng rěn cǐ zhōng gǔ 。
suǒ qióng [18] máo yǐ tíng tuán [19] xī , mìng líng fēn wéi yú zhān zhī yuē : liǎng měi qí bì hé xī , shú xìn xiū ér mù zhī sī jiǔ zhōu zhī bó dà xī , qǐ wéi shì qí yǒu nǚ ?
yuē : miǎn yuǎn shì ér wú hú yí xī , shú qiú měi ér shì nǚ [20]?
hé suǒ dú wú fāng cǎo xī , ěr hé huái hū gù yǔ shì yōu mèi yǐ xuàn yào xī , shú yún chá yú zhī shàn è mín hǎo è qí bù tóng xī , wéi cǐ dǎng rén qí dú yì hù fú ài yǐ yíng yào [21] xī , wèi yōu lán qí bù kě pèi lǎn chá cǎo mù qí yóu wèi dé xī , qǐ chéng měi zhī néng dāng ?
sū fèn rǎng yǐ chōng wéi xī , wèi shēn jiāo qí bù fāng 。
yù cóng líng fēn zhī jí zhān xī , xīn yóu yù ér hú yí wū xián jiāng xī jiàng xī , huái jiāo xǔ ér yào [22] zhī bǎi shén yì qí bèi jiàng xī , jiǔ yí bīn qí bìng yíng [23] huáng yǎn yǎn qí yáng líng xī , gào yú yǐ jí gù yuē : miǎn shēng jiàng yǐ shàng xià xī , qiú jǔ huò zhī suǒ tóng tāng yǔ yán ér qiú hé xī , zhì jiù yáo ér néng diào gǒu zhōng qíng qí hǎo [24] xiū xī , yòu hé bì yòng fū xíng méi shuō [25] cāo zhù yú fù yán xī , wǔ dīng yòng ér bù yí lǚ wàng zhī gǔ dāo xī , zāo zhōu wén ér dé jǔ níng qī zhī ōu gē xī , qí huán wén yǐ gāi fǔ jí nián suì zhī wèi yàn xī , shí yì yóu qí wèi yāng kǒng tí jué [26] zhī xiān míng xī , shǐ fū bǎi cǎo wéi zhī bù fāng hé qióng pèi zhī yǎn jiǎn xī , zhòng ài [27] rán ér bì zhī wéi cǐ dǎng rén zhī bù liàng xī , kǒng jī dù ér zhē zhī shí bīn fēn qí biàn yì xī , yòu hé kě yǐ yān liú lán zhǐ biàn ér bù fāng xī , quán huì huà ér wéi máo hé xī rì zhī fāng cǎo xī , jīn zhí wéi cǐ xiāo ài yě qǐ qí yǒu tā gù xī , mò hǎo xiū zhī hài yě yú jì yǐ lán wéi kě shì xī , qiāng wú shí ér róng cháng wěi jué měi yǐ cóng sú xī , gǒu dé liè hū zhòng fāng jiāo zhuān nìng yǐ màn tāo xī , shā [28] yòu yù chōng fū pèi wéi jì gān [29] jìn ér wù rù xī , yòu hé fāng zhī néng zhī gù shí sú zhī liú cóng xī , yòu shú néng wú biàn huà lǎn jiāo lán qí ruò zī xī , yòu kuàng jiē chē yǔ jiāng lí wéi zī pèi zhī kě guì xī , wěi jué měi ér lì zī fāng fēi fēi ér nán kuī xī , fēn zhì jīn yóu wèi mò hé diào dù yǐ zì yú xī , liáo fú yóu ér qiú nǚ jí yú shì zhī fāng zhuàng xī , zhōu liú guān hū shàng xià 。
líng fēn jì gào yú yǐ jí zhān xī , lì jí rì hū wú jiāng xíng zhē qióng zhī yǐ wéi xiū xī , jīng qióng mí [30] yǐ wéi zhāng [31] wéi yú jià fēi lóng xī , zá yáo xiàng yǐ wéi chē hé lí xīn zhī kě tóng xī , wú jiāng yuǎn shì yǐ zì shū zhān [32] wú dào fū kūn lún xī , lù xiū yuǎn yǐ zhōu liú yáng yún ní zhī àn ǎi xī , míng yù luán zhī jiū jiū zhāo fā rèn yú tiān jīn xī , xī yú zhì hū xī jí fèng huáng yì qí chéng qí xī , gāo áo xiáng zhī yì yì hū wú xíng cǐ liú shā xī , zūn chì shuǐ ér róng yǔ huī jiāo lóng shǐ liáng jīn xī , zhào xī huáng shǐ shè yú lù xiū yuǎn yǐ duō jiān xī , téng zhòng chē shǐ jìng dài [33] lù bù zhōu yǐ zuǒ zhuǎn xī , zhǐ xī hǎi yǐ wéi qī tún yú chē qí qiān chéng xī , qí yù dài [34] ér bìng chí jià bā lóng zhī wān wān xī , zài yún qí zhī wěi shé [35] yì zhì ér mǐ jié xī , shén gāo chí zhī miǎo miǎo [36] zòu jiǔ gē ér wǔ sháo xī , liáo jiǎ rì yǐ tōu [37] lè zhì shēng huáng zhī hè xì xī , hū lín nì fū jiù xiāng pū fū bēi yú mǎ huái xī , quán jú gù ér bù xíng 。
luàn yuē : yǐ yǐ zāi , guó wú rén mò wǒ zhī xī , yòu hé huái hū gù dū jì mò zú wéi měi zhèng xī , wú jiāng cóng péng xián zhī suǒ jū 。

鉴赏

屈原(先秦)的《离骚》选自 姜葆夫、韦良成选注《常用古诗》。

【注释】[1]音“期”[2]音“四”[3]音“夸”[4]音“咸”[5]音“索”[6]音“几”[7]音“屯”[8]音“叉”[9]音“须”[10]音“幸”[11]音“讲”[12]音“辞录施”[13]难,去声[14]音“义”[15]音“谢”[16]本音“觅”,此处通“伏”[17]音“画”[18]音“琼”[19]音“专”[20]音“汝”[21]音“邀”[22]音“邀”[23]迎,亦作“迓”[24]好,去声[25]音“悦”[26]音“决”[27]音“爱”[28]音“杀”[29]干,阴平[30]音“迷”[31]音“章”[32]音“沾”[33]音“持”[34]音“代”[35]音“仪”[36]音“末”[37]音“偷”【鉴赏】《离骚》展现了诗人屈原“存君兴国”的“美政”理想,深沉执著的爱国感情,放言无惮的批判精神和“独立不迁”的高洁人格。

“亦余心之所善兮,虽九死其犹未悔,虽体解吾犹未变!”再现了一位不愿同流合污,不低头,不屈服,执著地追求真理的形象。

(小提示:如果您想查询《离骚》相关诗句的上一句或者下一句是什么,可以在页面右上角的“诗词检索”中输入您要查询的诗句,回车即可查到该诗句的上句或下句。注意上半句和下半句输入时不要留有空格和标点符号!)

评论:

昵称

网站

全字解析
宿退羿使怀篿西
在线新华字典 »